Mówca
Opis
Wstęp: Spożycie alkoholu w Polsce utrzymuje się na wysokim poziomie (8,8 l czystego alkoholu na osobę w 2024 r. dane KCPU). Mimo spadku spożycia wśród młodzieży przemysł alkoholowy poszukuje nowych strategii marketingowych. We wrześniu 2024 r. firma OLV, znana z owocowych produktów żywnościowych wprowadziła na rynek alkohol w kolorowych saszetkach („Voodoo Monkey”).
Cel pracy: Analiza (1) wprowadzenia produktu na rynek, (2) luk regulacyjnych, które to umożliwiły, (3) reakcji instytucjonalnych i społecznych oraz (4) podobieństwa opakowań do musów owocowych.
Materiał i metody: Przeprowadzono eksploracyjny przegląd polskojęzycznych źródeł internetowych z okresu czerwiec 2024–styczeń 2025, oparty na metodyce Tobacco Industry Interference Index. Porównano przód opakowań pięciu saszetek alkoholowych i pięciu musów owocowych tego samego producenta o zbliżonych smakach, według zmodyfikowanego schematu kodowania Nottage i wsp. (2025).
Wyniki: Przed premierą instytucje rządowe uznały produkt za zgodny z obowiązującym prawem, ponieważ ustawa nie określa formy opakowań alkoholu. Po pojawieniu się saszetek w sklepach wystąpiła silna reakcja społeczna i polityczna, po której producent wycofał je z rynku. W odpowiedzi na tę sytuację Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wydał rozporządzenie obowiązujące od 30 stycznia 20205 roku, zgodnie z którym małe opakowania wyrobów spirytusowych mogą być wyłącznie butelkami lub puszkami. Wszystkie porównywane pary miały ten sam typ opakowania, zbliżony smak i kolorystykę, a różniły się głównie grafiką.
Wnioski: Przypadek ilustruje wpływ komercyjnych determinant zdrowia: brak przepisów dotyczących formy opakowań pozwolił przemysłowi wprowadzić alkohol przypominający żywność dla dzieci. Regulacje powinny być prewencyjne, a nie reaktywne. Konieczne są zakaz opakowań imitujących produkty dla dzieci, wyraźne oznakowanie alkoholu na przodzie opakowania oraz stały monitoring działań przemysłu.
Źródło finansowania zgłaszanego badania:
brak