19–20 listopada 2026
Atheneum Gedanense Novum (AGN)
Europe/Warsaw strefa czasowa

Alkohol w opakowaniach przypominających musy owocowe – studium przypadku z Polski

20 lis 2026, 09:30
15min
Prezentacja Zdrowie publiczne Sesja 3B: zdrowie publiczne

Mówca

Julia Nowicka-Janik (Gdański Uniwersytet Medyczny)

Opis

Wstęp: Spożycie alkoholu w Polsce utrzymuje się na wysokim poziomie (8,8 l czystego alkoholu na osobę w 2024 r. dane KCPU). Mimo spadku spożycia wśród młodzieży przemysł alkoholowy poszukuje nowych strategii marketingowych. We wrześniu 2024 r. firma OLV, znana z owocowych produktów żywnościowych wprowadziła na rynek alkohol w kolorowych saszetkach („Voodoo Monkey”).

Cel pracy: Analiza (1) wprowadzenia produktu na rynek, (2) luk regulacyjnych, które to umożliwiły, (3) reakcji instytucjonalnych i społecznych oraz (4) podobieństwa opakowań do musów owocowych.

Materiał i metody: Przeprowadzono eksploracyjny przegląd polskojęzycznych źródeł internetowych z okresu czerwiec 2024–styczeń 2025, oparty na metodyce Tobacco Industry Interference Index. Porównano przód opakowań pięciu saszetek alkoholowych i pięciu musów owocowych tego samego producenta o zbliżonych smakach, według zmodyfikowanego schematu kodowania Nottage i wsp. (2025).

Wyniki: Przed premierą instytucje rządowe uznały produkt za zgodny z obowiązującym prawem, ponieważ ustawa nie określa formy opakowań alkoholu. Po pojawieniu się saszetek w sklepach wystąpiła silna reakcja społeczna i polityczna, po której producent wycofał je z rynku. W odpowiedzi na tę sytuację Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wydał rozporządzenie obowiązujące od 30 stycznia 20205 roku, zgodnie z którym małe opakowania wyrobów spirytusowych mogą być wyłącznie butelkami lub puszkami. Wszystkie porównywane pary miały ten sam typ opakowania, zbliżony smak i kolorystykę, a różniły się głównie grafiką.

Wnioski: Przypadek ilustruje wpływ komercyjnych determinant zdrowia: brak przepisów dotyczących formy opakowań pozwolił przemysłowi wprowadzić alkohol przypominający żywność dla dzieci. Regulacje powinny być prewencyjne, a nie reaktywne. Konieczne są zakaz opakowań imitujących produkty dla dzieci, wyraźne oznakowanie alkoholu na przodzie opakowania oraz stały monitoring działań przemysłu.

Źródło finansowania zgłaszanego badania:

brak

Author

Julia Nowicka-Janik (Gdański Uniwersytet Medyczny)

Współautorzy

Justyna Klingemann (Wojskowy Instytut Medyczny – Państwowy Instytut Badawczy) Bartosz Janik (7 Szpital Marynarki Wojennej w Gdańsku) Marta Miller (Gdański Uniwersytet Medyczny) Maria Stasiak (Gdański Uniwersytet Medyczny) Katarzyna Michta (Gdański Uniwersytet Medyczny) Jagoda Arendt (Gdański Uniwersytet Medyczny) Agnieszka Wojtecka (Gdański Uniwersytet Medyczny) Łukasz Balwicki (Gdański Uniwersytet Medyczny)

Dokumenty prezentacyjne