Mówca
Opis
Wstęp i cel. Wydatki NFZ odzwierciedlają bezpośrednie koszty publicznego leczenia zaburzeń alkoholowych, lecz ich przydatność jako miary skali problemów zdrowotnych jest niejasna. Oceniono regionalne zróżnicowanie i dynamikę wydatków oraz ich związek z sytuacją społeczno-ekonomiczną.
Materiał i metody. Wykorzystano dane NFZ o liczbie pacjentów i refundacji leczenia zatruć i uzależnień od alkoholu w latach 2019–2024, w tym dla 16 województw w 2024 r. Obliczono koszt na pacjenta i oceniono zróżnicowanie regionalne. Zależności analizowano korelacją Pearsona i Spearmana, a wzrost wydatków rozłożono na wpływ liczby pacjentów i kosztu na pacjenta. Sytuację społeczno-ekonomiczną opisano stopą bezrobocia rejestrowanego w listopadzie 2024 r.
Wyniki. W 2024 r. wydatki na 100 tys. mieszkańców wynosiły od 2,20 mln zł w woj. mazowieckim do 3,83 mln zł w woj. warmińsko-mazurskim. Na różnice w wydatkach składały się zarówno liczba leczonych, jak i koszt na pacjenta, przy czym wskaźniki te były praktycznie niezależne. Małopolskie miało najniższą liczbę leczonych na 100 tys. i najwyższy koszt na pacjenta. Wydatki korelowały umiarkowanie z bezrobociem rangowo (ρ=0,51; p=0,045), natomiast liczba leczonych nie (ρ=0,11). W latach 2019–2024 wydatki wzrosły o 115%, a liczba pacjentów o 7,3%; 91% wzrostu wynikało ze wzrostu kosztu na pacjenta (wzrost taryfy AOTMIT).
Podsumowanie. Bezpośrednie wydatki NFZ nie odzwierciedlają wprost skali problemów zdrowotnych: niski poziom może oznaczać zarówno mniejsze potrzeby, jak i ograniczony dostęp, a wzrost wydatków jest głównie efektem cenowym. Ocena sytuacji zdrowia publicznego wymaga łącznej analizy wydatków, liczby leczonych i wskaźników szkód zdrowotnych, co może pomóc wskazać regiony, w których potrzeby nie znajdują odzwierciedlenia w wykorzystaniu świadczeń.
Źródło finansowania zgłaszanego badania:
Brak