19–20 listopada 2026
Atheneum Gedanense Novum (AGN)
Europe/Warsaw strefa czasowa

Paracetamol, alkohol i ryzyko hepatotoksyczności leków OTC - ocena dowodów klinicznych i implikacje praktyczne

Niezaplanowane
20min
Auditorium Primum im. prof. Olgierda Narkiewicza (Atheneum Gedanense Novum (AGN))

Auditorium Primum im. prof. Olgierda Narkiewicza

Atheneum Gedanense Novum (AGN)

Gdański Uniwersytet Medyczny Al. Zwycięstwa 41/42 Gdańsk
Plakat Badania kliniczne/terapia

Mówca

Laura Chmiel (Collegium Medicum, Uniwersytet Zielonogórski)

Opis

Wstęp i cel badania: Paracetamol (APAP) jest powszechnie stosowanym lekiem przeciwbólowym i przeciwgorączkowym, dostępnym bez recepty. Jego przedawkowanie prowadzi do ostrego uszkodzenia wątroby. Szczególne zainteresowanie budzi potencjalny wpływ spożywania alkoholu na ryzyko hepatotoksyczności. Celem pracy była ocena związku między spożywaniem alkoholu a hepatotoksycznością paracetamolu oraz znaczenia jego szerokiej dostępności dla bezpieczeństwa pacjentów.
Materiał i metody: Dokonano narracyjnego przeglądu piśmiennictwa w bazach PubMed, Scopus i Cochrane Library obejmującego badania farmakokinetyczne, randomizowane próby kliniczne (RCT), rejestry toksykologiczne oraz polskie akty prawne regulujące obrót pozaapteczny.
Wyniki: Badania z randomizacją wskazują, że stosowanie paracetamolu w dawkach terapeutycznych (do 4 g/dobę przez 48-72 h) u osób nadużywających alkoholu nie wywołuje klinicznie istotnego uszkodzenia hepatocytów ani wzrostu aminotransferaz w porównaniu z placebo. Ciężka hepatotoksyczność wynika z powtarzanego przedawkowania (mediana dawek 5-10 g/dobę) oraz niedożywienia zmniejszającego rezerwy glutationu. Rejestry kliniczne wykazują, że 38% pacjentów z zatruciem nieintencjonalnym zażywało jednocześnie co najmniej dwa preparaty zawierające paracetamol. W Polsce przepisy dopuszczają w obrocie pozaaptecznym opakowania jednostkowe do 6000 mg paracetamolu, jednak brak limitów koszykowych sprzyja przypadkowemu powielaniu dawek.
Podsumowanie: Dostępne dowody nie potwierdzają tezy, że terapeutyczne dawki paracetamolu są hepatotoksyczne u osób pijących; głównym zagrożeniem pozostaje nieświadome przedawkowanie i kumulacja dawek. Istotne znaczenie ma edukacja pacjentów dotycząca bezpiecznego dawkowania, a jednym z możliwych działań ograniczających ryzyko byłoby wprowadzenie limitów transakcyjnych w sprzedaży pozaaptecznej.

Źródło finansowania zgłaszanego badania:

Brak

Author

Laura Chmiel (Collegium Medicum, Uniwersytet Zielonogórski)

Współautor

Borys Urbański (Collegium Medicum, Uniwersytet Zielonogórski)

Dokumenty prezentacyjne