19–20 listopada 2026
Atheneum Gedanense Novum (AGN)
Europe/Warsaw strefa czasowa

O potrzebie zmiany regulacji przesłanek zobowiązania osoby uzależnionej od alkoholu do leczenia odwykowego

19 lis 2026, 17:15
15min
Prezentacja Zdrowie publiczne Sesja 2B: Zdrowie publiczne

Mówca

Anna Sylwestrzak (Uniwersytet Gdański)

Opis

Abstrakt
Wstęp: Od czasu uchwalenia ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi w 1982 r. regulacja przesłanek zobowiązania osoby uzależnionej od alkoholu do leczenia odwykowego nie podlegała istotniejszym zmianom, podczas gdy wiedza o negatywnych skutkach społecznych uzależnienia znacznie się rozwinęła.
Celem wystąpienia jest:
• Wyjaśnienie, dlaczego obecny art. 24 ustawy jest już archaiczny z punktu widzenia współczesnych badań dotyczących skutków alkoholizmu. Wykazanie, że aktualny stan normatywny nie uwzględnia w wystarczającym stopniu negatywnych skutków alkoholizmu ponoszonych przez osoby najbliższe, takich jak współuzależnienie albo syndrom DDA;
• zaproponowanie wykładni przepisów ustawy w kierunku ochrony członków dotkniętych skutkami nałogu. Zaproponowanie, by w odniesieniu do tzw. przesłanki medycznej orzekania przesunąć akcent ze spożywania alkoholu na uzależnienie od alkoholu;
• zaproponowanie nowelizacji art. 24 ustawy, polegającej na zastąpieniu dotychczasowej przesłanki „rozkładu życia rodzinnego” bardziej elastycznym sformułowaniem „dysfunkcji życia rodzinnego” oraz na rozszerzeniu przesłanki odnoszącej się do obowiązku alimentacyjnego poprzez uwzględnienie szerszego kręgu niealimentowanych osób. Postulowane brzmienie art. 24 u.w.t. przedstawia się następująco: „Osoby, które w związku z nadużywaniem alkoholu powodują dysfunkcje życia rodzinnego, demoralizację małoletnich, uchylają się od obowiązku alimentacyjnego lub systematycznie zakłócają spokój albo porządek publiczny, kieruje się na badanie przez biegłego w celu wydania opinii w przedmiocie uzależnienia od alkoholu i wskazania rodzaju zakładu leczniczego.”
W badaniach zastosowano typową dla nauk dogmatycznoprawnych metodę formalno-dogmatyczną, obejmującą analizę tekstu prawnego w świetle dorobku doktryny i orzecznictwa.
Podsumowanie: Prawne przesłanki przymusowego leczenia odwykowego wymagają pilnej reformy, ponieważ nie odpowiadają aktualnej wiedzy naukowej o alkoholizmie i jego skutkach, jak również nie spełniają współczesnych oczekiwań społecznych.

Źródło finansowania zgłaszanego badania:

środki własne

Author

Anna Sylwestrzak (Uniwersytet Gdański)

Dokumenty prezentacyjne