19–20 listopada 2026
Atheneum Gedanense Novum (AGN)
Europe/Warsaw strefa czasowa

Miarodajność retrospektywnej ankiety oraz oznaczania stężenia estrów etylowych kwasów tłuszczowych, siarczanu etylu i glukuronidu etylu w smółce noworodków w szacowaniu prenatalnej ekspozycji matek na etanol

19 lis 2026, 15:55
15min
Prezentacja Badania podstawowe/przedkliniczne Sesja 1B: Badania podstawowe/przedkliniczne

Mówca

Marek Wiergowski (Katedra i Zakład Medycyny Sądowej, Wydział Lekarski, Gdański Uniwersytet Medyczny)

Opis

Oznaczanie estrów etylowych kwasów tłuszczowych (ang. Fatty Acid Ethyl Esters, FAEEs), siarczanu etylu (ang. Ethyl Sulfate, EtS) i glukuronidu etylu (ang. Ethyl Glucuronide, EtG) ma istotne znaczenie dla oceny prenatalnej ekspozycji na etanol (ang. Prenatal Alcohol Exposure, PAE), a co za tym idzie wczesnej identyfikacji noworodków narażonych na wystąpienie Spektrum Płodowych Zaburzeń Alkoholowych (ang. Fetal Alcohol Spectrum Disorders, FASD).
Celem pracy było porównanie dwóch metod oceny PAE: retrospektywnego wywiadu ankietowego dotyczącego spożycia etanolu przez matki oraz chromatograficznego oznaczania biomarkerów PAE w smółce ich noworodków. Dodatkowo oceniono użyteczność i wartości progowe stężenia biomarkerów PAE w smółce. Badaniem objęto 478 matek z województwa pomorskiego oraz ich noworodki. W smółce oznaczano dziewięć FAEEs metodą GC-MS oraz EtG i EtS metodą LC-MS/MS.
Anonimowa ankieta obejmowała 33 pytania dotyczące m.in. danych demograficznych, czynników społeczno-ekonomicznych oraz stosowania substancji farmakologicznie czynnych, w tym etanolu. Analiza ankiet wykazała liczne niespójności w deklaracjach dotyczących spożycia alkoholu etylowego w ciąży. Jedynie ok. 4% kobiet deklarowało jego stosowanie, przy czym odsetek ten, w zależności od pytania, wahał się od 3,0 do 4,0%. Wyniki badań ankietowych wskazują na możliwość istotnego niedoszacowania rzeczywistej skali PAE. Bardziej wiarygodną identyfikację PAE zapewniała kombinacja biomarkerów EtG i EtS (skumulowany indeks SIB2). Zastosowanie wskaźnika SIB2 ≥ 5 sugerowało występowanie PAE u ok. 3% badanej populacji. Analiza wieloparametrowa była ograniczona z powodu małej liczebności grupy.
Wyniki wskazują na potrzebę stosowania biomarkerów PAE w smółce noworodków, bez względu na wywiad uzyskany od matki. Konieczne wydaje się także ujednolicenia procedur analitycznych i wartości granicznych dla EtG, EtS i FAEEs.

Źródło finansowania zgłaszanego badania:

Praca została wykonana w ramach projektu grantowego OPUS 10 przyznanym na lata 2016-2021 przez Narodowe Centrum Nauki (nr projektu: 2015/19/B/ST4/02725).

Authors

Marek Wiergowski (Katedra i Zakład Medycyny Sądowej, Wydział Lekarski, Gdański Uniwersytet Medyczny) Iwona Jańczewska (Klinika Neonatologii, Katedra Perinatologii, Wydział Lekarski, Gdański Uniwersytet Medyczny) Jolanta Wierzba (Zakład Pielęgniarstwa Internistyczno-Pediatrycznego, Wydział Nauk o Zdrowiu z Instytutem Medycyny Morskiej i Tropikalnej, Gdański Uniwersytet Medyczny) Monika Cichoń-Kotek (Zakład Pielęgniarstwa Internistyczno-Pediatrycznego, Wydział Nauk o Zdrowiu z Instytutem Medycyny Morskiej i Tropikalnej, Gdański Uniwersytet Medyczny) Mateusz Kacper Woźniak (Katedra i Zakład Medycyny Sądowej, Wydział Lekarski, Gdański Uniwersytet Medyczny) Agata Kot-Wasik (Katedra Chemii Analitycznej, Wydział Chemiczny, Politechnika Gdańska) Marek Biziuk (Katedra Chemii Analitycznej, Wydział Chemiczny, Politechnika Gdańska) Jacek Sein Anand (Zakład Toksykologii Klinicznej, Wydział Nauk o Zdrowiu z Instytutem Medycyny Morskiej i Tropikalnej, Gdański Uniwersytet Medyczny oraz Pomorskie Centrum Toksykologii w Gdańsku) Daria Barbara Schetz (Katedra i Zakład Farmakologii, Wydział Lekarski, Gdański Uniwersytet Medyczny) Małgorzata Glińska (Klinika Neonatologii, Katedra Perinatologii, Wydział Lekarski, Gdański Uniwersytet Medyczny) Katarzyna Hinca (Klinika Neonatologii, Katedra Perinatologii, Wydział Lekarski, Gdański Uniwersytet Medyczny)

Dokumenty prezentacyjne